Çevren Sağlıklı Yaşam Alışkanlıklarını Nasıl Şekillendirir?

Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yalnızca motivasyon ve irade gücüne bağlı olduğunu düşünmek kolaydır. Ancak gün içinde verdiğimiz birçok karar, içinde bulunduğumuz fiziksel ve sosyal çevreden etkilenir.

Evinizin düzeni, yiyeceklerin bulunduğu yer, ulaşım tercihleriniz ve zaman geçirdiğiniz insanlar bazı davranışları kolaylaştırırken bazılarını zorlaştırabilir.

Bu nedenle yalnızca kendinizi değiştirmeye değil, çevrenizi de hedeflerinizi destekleyecek şekilde düzenlemeye çalışın.

Görünür Olanı Seçmek Daha Kolaydır

Günlük hayatta sık gördüğümüz ve kolayca ulaşabildiğimiz seçeneklere yönelme ihtimalimiz artabilir.

Örneğin su şişenizi masanızın üzerinde tutmak, spor kıyafetlerinizi önceden hazırlamak veya meyveleri görünür bir yere koymak sağlıklı seçimi hatırlamanızı ve uygulamanızı kolaylaştırabilir.

Amaç kendinizi sürekli kontrol etmek değil, doğru seçeneği daha ulaşılabilir hâle getirmektir.

Hareket Etmeyi Kolaylaştırın

Aktif olmak için her zaman özel bir antrenman planına ihtiyacınız yoktur. Çevrenizi günlük hareketi destekleyecek şekilde kullanabilirsiniz:

Yürünebilir mesafelerde araç kullanmayın.
Uygun olduğunda merdivenleri tercih edin.
Spor ayakkabılarınızı ulaşılabilir bir yerde tutun.
Gün içinde kullanabileceğiniz yürüyüş rotaları belirleyin.
Çalışma alanınızdan düzenli olarak kalkmanızı hatırlatacak işaretler oluşturun.

Dünya Sağlık Örgütü, güvenli yürüyüş ve bisiklet imkânları sunan çevrelerin fiziksel aktiviteyi destekleyebileceğini belirtmektedir.

İstemediğiniz Davranışları Zorlaştırın

Çevre düzenlemesi yalnızca sağlıklı alışkanlıkları kolaylaştırmakla ilgili değildir. Sınırlandırmak istediğiniz davranışlara ulaşmayı biraz daha zor hâle getirmek de yardımcı olabilir.

Örneğin:

Telefonu çalışırken başka bir odada bırakın.
Televizyon karşısında atıştırmalık bulundurmayın.
Antrenman çantanızı bir önceki akşam hazırlayın.
Sık tüketmek istemediğiniz yiyecekleri göz önünde tutmayın.
Uzun oturma sürelerini bölmek için hatırlatıcı kullanın.

Küçük bir ek adım bile otomatik şekilde yaptığınız bir davranışı fark etmeniz için zaman kazandırabilir.

Sosyal Çevrenizi de Düşünün

Çevre yalnızca yaşadığınız fiziksel alan değildir. Birlikte zaman geçirdiğiniz insanlar da günlük alışkanlıklarınızı etkileyebilir.

Sürekli antrenman yapan insanlarla vakit geçirmek zorunda değilsiniz. Ancak yürüyüş, açık hava etkinliği veya daha dengeli tercihler konusunda sizi destekleyen kişilerle plan yapmak sağlıklı yaşamı daha doğal hâle getirebilir.

Buradaki amaç sosyal çevrenizi tamamen değiştirmek değil, ortak aktivitelerinize daha fazla hareket ve denge eklemektir.

Mükemmel Bir Ortam Beklemeyin

Yaşadığınız bölge, çalışma şartlarınız veya maddi imkânlarınız çevrenizi ne kadar değiştirebileceğinizi etkileyebilir.

Her şeyi baştan tasarlamanız gerekmez. Kontrol edebildiğiniz küçük alanlardan başlayın:

Masanızın üzerine su koyun.
Günlük yürüyüş için uygun bir zaman belirleyin.
Spor ekipmanlarınızı hazır tutun.
Bir sonraki öğününüzü önceden düşünün.
Telefon bildirimlerinizi azaltın.

BWS Stratejisi: İyi Seçimi Kolaylaştır

Yeni bir alışkanlık oluşturmak istediğinizde kendinize üç soru sorun:

Hatırlatıcı: Bu davranışı bana ne hatırlatacak?
Erişim: Uygulaması yeterince kolay mı?
Engel: İstemediğim davranışı biraz daha zorlaştırabilir miyim?

Sonuç

Sağlıklı alışkanlıklar yalnızca güçlü iradeye sahip olmakla oluşmaz. Günlük çevreniz davranışlarınızı sessizce yönlendirebilir.

Kendinizi sürekli daha fazla zorlamak yerine, sağlıklı seçimi daha görünür, ulaşılabilir ve kolay hâle getirin. Küçük çevresel değişiklikler, zaman içinde daha tutarlı bir yaşam düzeni oluşturmanıza yardımcı olabilir.

Kaynaklar

1-Dünya Sağlık Örgütü Fiziksel Aktivite ve Çevresel Etkenler 2-Dünya Sağlık Örgütü Yürüyüş ve Bisiklet için HEAT Rehberi 3-CDC Çevresel Etkenler ve Sağlıklı Seçimler